شمارهی سوم/صفحه پانزده
تحلیلی در حوزهی جامعهشناسی بخوانيم...
شاعر، نویسنده، محقق، اهل قلم، فرهیخته، اندیشمند و...
عناوینی با بار معنایی فراوان و کوله باری سنگین، قابل احترام و افتخار و سرآمدان تفکری جامعه.
آیا همواره باید به این افراد در پیرامون خود بالید و در تمامی موارد سبب فخر اطرافیانند؟
جواب منفی ست! در تفصیل پاسخ باید بگویم دو بستر برای رشد یک سرآمد تفکری وجود دارد که دو نوع مجزا نتیجه خواهد داد:
۱. کمال جمعی سبب رشد و بروز سرآمد تفکری میشود.
۲. کمال فردی سبب رشد و بروز سرآمد تفکری میشود.
بین مورد یک و دو تفاوت بسیار و قابل توجهی وجود دارد. به عبارت بهتر از حیث بررسی محیط، دو مورد مزبور در تقابل و تضاد با یکدیگرند.
در مورد اول، اجماع به کمال رسیده در کنار هم دانهای پرورانده و میوهای مطلوب از همزیستی بهینه و رشد جمعی خود برمیچینند. این میوه یا سرآمد تفکری، محصولی جمعی ست. دستهای در جامعه آب بودهاند و دستهای دیگر خاک و دستهای هوا، و دانه از شدت قرار گرفتن در پیرامون سازگار به رشد افتاده و ثمر داده است. گویی راهی جز این برایش نمانده باشد.
در مورد دوم فرد بطور شخصی و با دوری گزینی از پیرامونش به کمال میرسد. در مورد دوم فرد به دور خود پیله میتند و با انزواطلبی به رشد میرسد سپس پیله گشوده و به پرواز در میآید. این پروانه یا سرآمد تفکری، محصولی فردی ست و حاصل شخصی خودش است. کما اینکه جامعه در این مورد مسبب تخریب است و عزلت نشینی عامل رشد و پریدن شده است.
مثالها در هر دو مورد در تاریخ ايران و جهان بسیارند و مسبب پیشبرد زمانه به سمتهای نو، هوشمندانه و سازنده شدهاند. حافظ از مثالهای مورد اول و فردوسی از مثالهای مورد دوم در تاریخ ادبیات ایران هستند و ادیسون از نمونههای مورد اول و نیوتون از نمونههای مورد دوم در تاریخ فیزیک اروپا به شمار میروند.
پس هر چند یک سرآمد تفکری همواره افتخار جهان است اما برای پیرامونیان خودش(محیط شخصی خودش که میتواند کوتاه دامنه و یا وسیع دامنه باشد) نه تنها افتخار نیست که میتواند بیانگوی ضعفی بزرگ در اجماع محیطی خودش باشد.
به بیان کاملتر هر چه از پیله دورتر بوده باشی درک و بهرمندی از کمال و زیبایی پروانه بیشتر میشود و هر چه به دانه نزدیکتر بوده باشی درک و بهرمندی از کمال و فواید میوه بیشتر میشود.
شما کدام یک را میپسندید؟ یک یا دو؟ میوه شدن یا پروانه شدن؟ گاهی مسئله فقط همین است!
🖋به قلم سردبیر
